naar top
Menu
Logo Print

DUURZAAMHEID WINT AAN BELANGBIJ BROODVERPAKKING

Verpakkingen kunnen uw imago als bakker sterken

Sinds enkele jaren treedt er bij de gemiddelde consument meer en meer een drang naar duurzaamheid op, niet het minst als het op etenswaren en de bijbehorende verpakkingen aankomt. Ook brood- en viennoiserieproducten schikken zich mondjesmaat naar deze verandering. Er zijn tegenwoordig heel wat duurzame en zelfs eetbare alternatieven op de markt die sluipend de 'klassieke' broodzak in een hoekje duwen, vooral bij groothandelaars en industriële bakkers. Die opties hebben bovendien, naast een oogje voor het milieu, ook een positieve invloed op de houdbaarheid van broodproducten.

broodverpakkingBROODNODIG

Zonder een degelijke bescherming houdt een vers en knapperig brood het niet lang uit. Als het niet verpakt is, is de consument er na een dag immers weinig meer mee; het is een evidentie, maar dan toch een waarop je op een interessante manier kunt inspelen. Om een broodproduct zo lang mogelijk smaakvol te houden, grijpt de consument vaak naar de diepvries. Dat gaat deels ten koste van de structuur, smaak en algemene kwaliteit van het brood. Vandaag zijn er gelukkig enkele innovatieve alternatieven op de markt die, naast een langere versheid, ook het milieu hoog in het vaandel dragen, zonder dat er per se een diepvries aan te pas dient te komen.

HET JUISTE MATERIAAL VOOR EEN GOEDE HOUDBAARHEID

De houdbaarheid van een brood hangt vooral af van de mate waarin de verpakking vocht doorlaat. Bij een klassieke papieren broodzak zonder bescherming ligt die zeer hoog, waardoor het brood heel snel dreigt uit te drogen. Wanneer je een beroep wilt doen op een plastic verpakking, zit je met het omgekeerde probleem, het vocht uit het brood kan namelijk geen enkele weg vinden uit de zak. Dat resulteert uiteindelijk in de vorming van schimmel op het brood. Voor producten als pistolets is papier echter de beste optie, aangezien men die doorgaans liever iets krokanter heeft.

Paraffine

De gulden middenweg die zich tussen een plastic en een papieren verpakking bevindt, is geplaveid met geparaffineerd papier, een gegeven dat vooral in België nog steeds staat als een huis. Geparaffineerd papier wordt beschermd door een waslaag op basis van aardolie. Er wordt vocht doorgelaten, maar dat gebeurt veel geleidelijker dan bij puur papieren zakken. Geparaffineerde zakken houden het brood drie tot vier dagen vers. Voor koffiekoeken dient de paraffine als goede vetbarrière.

Kruimelvast

Er wordt op het vlak van materiaal geïnnoveerd en vooral verfijnd. Zo zijn er sinds kort bijvoorbeeld kruimelvaste broodzakken op de markt gekomen. Dat zijn verpakkingen die door de naden heen geen kruimels verliezen, wat bij een gewone zak door de luchtverplaatsing bij het openen en sluiten ervan wel gebeurt. Waar bij normale broodzakken de zijkanten vastgemaakt zijn door middel van een plooi, wordt er bij een kruimelvaste een extra trede ingevoegd en worden de zijkanten met lijmpunten dichtgemaakt.

DUURZAAMHEID IN OPMARS BIJ FABRIKANTEN

Op het vlak van verpakkingen zit onze samenleving op een tweespalt. Enerzijds is er om hygiëne- en veiligheidsredenen meer verpakking nodig, anderzijds wil men onnodige verspilling tegengaan. Het is dus aan verpakkingsfabrikanten om daar creatief mee om te springen, en dat hebben ze over het algemeen goed begrepen. Zo zijn er de afgelopen jaren heel wat betaalbare ecologische alternatieven voor papier en plastic op de markt gekomen.

Composteerbare verpakkingbroodverpakking

Er wordt bijvoorbeeld stevig ingezet op composteerbare en recycleerbare alternatieven, conform de 'OK compost HOME'-certificatie. Die stelt dat de materialen (thuis) kunnen worden gecomposteerd. Daarvoor moet er eerst aan voorgeschreven resultaten worden voldaan op het vlak van de volgende testen:

  • Een plantentest (de plantengroei mag niet worden tegengehouden);
  • Een test op zware metalen;
  • Een biodegradatietest;
  • Een test op het uiteenvallen van het materiaal.

Verder gelden de volgende twee vuistregels:

  • Maximaal vijf procent van het totale gewicht van de zak mag uit inkt en lijm bestaan;
  • Maximaal één procent van elke component van de zak mag met inkt bedrukt worden (dat beïnvloedt de ontwerpkeuze).

Biocoating

Voor de geparaffineerde broodzak bestaat er intussen al een milieuvriendelijker alternatief dat bioafbreekbaar is. De gewone geparaffineerde broodzak mag het brood dan wel langer vers houden, de waslaag is nog steeds gemaakt van aardolie die het recyclageproces danig kan verstoren. Daarom zetten producenten in op zakken met een zogenaamde biocoating uit een hernieuwbare bron. Ze gaan dan vooral gebruikmaken van natuurlijke grondstoffen, meer concreet: een paraffinelaag gemaakt van palmolie of bioplastics op plantbasis. Hierbij wordt dan een koudlijm gebruikt (vaak op basis van zetmeel). Er is ook steeds meer vraag naar vensterzakken met een composteerbare folie.

De juiste inkt

broodverpakking

Aangezien papieren broodzakken vaak bedrukt zijn, is ook inkt een aandachtspunt. Gewone inkt op verpakkingsmateriaal vormt een stoorzender voor de kwaliteit van de compost en heeft daarbij een negatief effect op de vorming van micro-organismen. Als alternatief wordt er vaak gewerkt met natuurvriendelijke opties, vrij van zware metalen en ecotoxiciteit. Die dienen dan te voldoen aan de Europese norm EN13432, de wetgeving die eisen stelt aan verpakkingen wat betreft valorisatie na gebruik door industriële compostering. Er wordt vooral geopteerd voor inkten op waterbasis.

Eetbare verpakking

Naast de composteerbare verpakking wordt er tegenwoordig ook ingezet op de eetbare wrapping. Dat begon in eerste instantie bij broodproducten, maar is ondertussen een booming business die zich ook vertakt heeft naar andere onderdelen van de voedselindustrie, van groenten en fruit tot vlees- en visproducten. Die eetbare verpakkingen worden gemaakt op basis van producten die een zeer zachte tot bijna geen smaak afgeven, om op die manier de smaak van het brood- of viennoiserieproduct niet te verstoren. Zo wordt er bijvoorbeeld vaak gewerkt op basis van aardappelen. Het eetbare papier heeft een dikte van 0,2 tot 0,6 mm en is flexibel genoeg om op te printen. Een eetbare verpakking kan dus met de juiste inkt (zoals biologische cacao) evenwel dienen als promotietool.

Herbruikbare zakken broodverpakking

De herbruikbare tas voor supermarkten is bij ons al stevig ingeburgerd. Vandaag zijn er ook specifieke modellen voor brood op de markt. Deze worden vervaardigd uit stoffen die vaak ook een milieuvriendelijk karakter hebben, zoals biologisch katoen. Er wordt daarbij ook aandacht geschonken aan geschiktheid voor de diepvries.

VERPAKKING ALS PROMOTIETOOL

Fabrikanten van verpakkingen hebben vaak enkele standaarddesigns voorhanden. Die volgen hoofdzakelijk de huidige trends, zoals de typische bruine kleur van de zak die al jaren in trek is. Daarnaast doen ook broodzakken met een strakkere ecolook het goed, los van de benoeming gaat het hier echter niet noodzakelijk om milieuvriendelijke broodzakken. Verder doen over het algemeen icoontjes, logo's en kernwoorden meer en meer hun intrede, om zo het 'verhaal' achter het product te kunnen vertellen.

Persoonlijke touch

Als bakker (zowel klein als groot) kun je jezelf echter flink onderscheiden door creatief om te springen met je verpakkingen. Een persoonlijk en origineel design springt meer in het oog en zorgt zo tevens sneller voor herhaaldelijke aankopen. De invulling van een persoonlijk design kan gaan van een simpele bedrukking met je naam en logo tot eigen tekeningen of patronen. Verpakking hoeft zich immers niet per se te beperken tot een bruine zak met een venster of microperforaties. Wie zelf niet op het design van zijn of haar broodzak kan inzetten, kan in vele gevallen een beroep doen op fabrikanten. Er zijn er namelijk die, naast het aanbieden van producten, ook een designteam ter beschikking hebben voor een vormgeving op maat.

KOSTENPLAATJE EN DOELPUBLIEK

Prijskaartje

Duurzame en innovatieve broodzakken zijn in opmars, maar een echte commerciële doorbraak laat nog op zich wachten. Dat komt deels door de meerprijs op de gewone broodzakken. Wie een alternatief voor gewone of geparaffineerde zakken zoekt, kan rekenen op een meerprijs die schommelt tussen de 25 en de 75 procent, afhankelijk van het merk en de soort zak. Er zijn aan de andere kant ook fabrikanten die met composteerbare modellen kunnen concurreren met de aardolie paraffinezak.

Doelpubliek

Voorlopig hebben ecologische en vernieuwende broodverpakkingen vooral industriële bakkers, supermarkten en biologische bakkers als doelpubliek. De plaatselijke bakker om de hoek is, globaal gezien, vrij traditioneel ingesteld en is meer bezig met kwaliteit en imago. Al lijkt de verpakking daarbij stilaan meer en meer een complementair aspect te worden.