Belgische stokers naar de Wetstraat: verlaag accijnzen en rem grensaankopen
Sector wil lagere accijnzen en compensatie bij mogelijke btw-stijging
Een brede delegatie van Belgische stokerijen, waaronder Braeckman Distillery, La Martiniquaise, Stokerij De Moor, Gervin, FX‑De Beukelaer, Grandes Distilleries de Charleroi en Craywinckelhof, ging in Brussel in gesprek met politieke stakeholders over de oorzaken en aanhoudende impact van grensaankopen. De producenten vragen een eerlijker fiscaal kader om concurrentiekracht en lokale economische activiteit te vrijwaren.
Accijnsverhoging miste doel
De accijnsverhoging van 2015 moest jaarlijks 220 miljoen euro extra opleveren, maar tien jaar later liggen de accijnsinkomsten uit alcohol volgens sectorcijfers 33 miljoen euro lager dan vóór de verhoging. Intussen blijven grensaankopen op een hoog en stabiel niveau: in 2025 gaven Belgen meer dan 98 miljoen euro uit aan alcoholhoudende dranken in buurlanden.
“De maatregel van 2015 had twee doelstellingen — minder consumptie en meer inkomsten — en geen van beide is bereikt. Dan moeten we de moed hebben om daarop terug te komen,” zegt federaal volksvertegenwoordiger Patrick Prévot (PS).
Marktaandeel gehalveerd
De impact is het sterkst bij sterke dranken. In 2025 gebeurde 8,7% van de Belgische bestedingen aan spirits over de grens, goed voor 41,3 miljoen euro op een totaal van 475,4 miljoen euro. Sinds 2015 verloren lokale stokerijen daardoor volgens sectoranalyses bijna de helft van hun marktaandeel in de thuismarkt, met gevolgen voor verkoop, investeringsruimte en werkgelegenheid. “In andere landen wordt vakmanschap wél ondersteund. De overheid zou geen dreiging mogen zijn, maar een bondgenoot,” zegt Sebastian Braeckman (Braeckman Distillery).
Voorstellen van de sector
De producenten vragen een verlaging van de accijnzen op gedistilleerde dranken naar het niveau van vóór 2015 en een gedeeltelijke verlaging voor mousserende wijnen. Volgens de sector zou dat een terugkeer van 32% van de grensverkopen opleveren. Rekening houdend met bredere economische effecten vertaalt dit zich naar extra belastinginkomsten van 48,1 miljoen euro en een netto fiscale winst van 22 miljoen euro.
Concreet zou bij een terugkeer naar het pre‑2015‑tarief de consumentenprijs van een fles whisky dalen van circa 16,79 naar 13,80 euro. Het verschil met Frankrijk (13,14 euro) verdwijnt zo vrijwel, terwijl de kloof met Luxemburg (9,60 euro) ongeveer halveert. De financiële logica van grensritten neemt daarmee grotendeels af. Een eventuele btw‑verhoging van 21% naar 22% zonder compenserende maatregelen zou daarentegen de prijsverschillen met de buurlanden opnieuw vergroten.
Oproep aan de regering
De stokers vragen dat de ambities uit het regeerakkoord worden waargemaakt: accijnzen verlagen waar de prijskloof het grootst is en bij een btw‑verhoging inzetten op passende fiscale compensatie. Fiscale maatregelen moeten volgens de sector in hun geheel worden bekeken, met oog voor consumentengedrag, concurrentiekracht en het behoud van economische activiteit in België.
“We moeten opnieuw fier zijn op Belgische producten en stoppen met onszelf in de voeten te schieten,” zegt Frederik De Gucht, nationaal voorzitter van Anders. De centrale boodschap luidt: “Keep Belgian Value In Belgium.”